Słownik pojęć

Straty w organizacji

to każde działanie czy sytuacja, która powoduje, że organizacja ponosi szeroko rozumianą stratę – np. nieuzasadnione z punktu widzenia klienta koszty, zbędne wykorzystanie dowolnych zasobów czy niewłaściwą jakość. Właściwie zarządzana organizacja potrafi określić, jakie straty ją dotykają oraz zbudować system kontroli i poprawy tych obszarów. Eliminacja strat, poprzez systemowe działania, jest jednym z podstawowych celów systemów Ciągłego Doskonalenia jak Lean czy TPM. Istnieją różne definicje rodzajów strat, a jedną z popularniejszych jest wywodząca się z Lean Management, która dzieli straty na trzy typy – Muda, Muri i Mura.

Muda – działanie, które nie dodaje wartości, jest nieproduktywne, przynosi straty. Typowo w Muda rozróżniamy 8 typów strat (choć zależnie od środowiska czy organizacji może być 7, 9 czy nawet 16):

  • Nadprodukcja – to produkowanie tego, co nie jest jeszcze potrzebne, zanim rzeczywiście potwierdzona zostaje potrzeba. Jest to bardzo kosztowne dla firmy produkcyjnej, ponieważ utrudnia niezakłócony przepływ materiałów, powoduje spadek jakości i produktywności, zwiększa koszty magazynowania, a jednocześnie zamraża kapitał.
  • Nadmierne Zapasy – często ukrywają problemy w procesie produkcyjnym. Problemy te powinny zostać zidentyfikowane i usunięte w celu poprawy efektywności procesu. Ponadto nadmierne zapasy wydłużają czas realizacji zleceń, zabierają miejsce i opóźniają wykrywanie problemów.
  • Zbędny Ruch – to strata związana z ergonomią – możemy ją zobaczyć przy każdym zbędnym ruchu pracownika – schylaniu, rozciąganiu, chodzeniu, podnoszeniu czy sięganiu. Są to także problemy związane ze zdrowiem i bezpieczeństwem, które w dzisiejszych czasach stają się kluczowe dla wszystkich organizacji.
  • Niewłaściwe przetwarzanie – wiele firm wykorzystuje niewłaściwe i nieadekwatne do potrzeb narzędzia i urządzenia – drogie urządzenia nierzadko pracują tam, gdzie mogłyby wystarczyć proste narzędzia i odwrotnie. Głównym problemem jest wysoki koszt zakupu i utrzymania odpowiednich maszyn. Niewłaściwe przetwarzanie to również problemy z prawidłowym zaplanowaniem rozmieszczenia urządzeń w zakładzie, kiedy poprzedzający lub kolejny proces jest znacznie oddalony.
  • Oczekiwanie – ma miejsce, kiedy pracownik lub proces czekają na np. półprodukt, produkt, proces, informację, nie prowadząc w tym czasie żadnych efektywnych działań. Typowym przykładem jest produkcja w oddzielnych operacjach, podczas której półprodukty większość czasu spędzają czekając na przetworzenie (WIP). Bierze się to zazwyczaj stąd, że przepływ materiałów jest nieefektywny, serie produkcyjne za długie, a odległości między operacjami za duże.
  • Transport – transport produktów między operacjami jest kosztem, który nie dodaje wartości do produktu. Ponadto transport naraża produkty na uszkodzenia i obniżenie jakości. Transport bywa trudny do wyeliminowania ze względu na wysokie koszty inwestycji umożliwiających usytuowanie maszyn i procesów bliżej siebie.
  • Braki oraz ich naprawa – braki jakościowe wymagające ponownej obróbki lub utylizacji są poważnym kosztem dla firmy. Wiążą się z koniecznością wprowadzania kwarantann dla produktów gotowych, dodatkowych inspekcji i w efekcie obniżają wydajność. W wielu przypadkach koszty braków są znaczącą częścią całościowych kosztów wytwarzania.
  • Niewykorzystany potencjał pracowników – firmy często zatrudniają ludzi z powodu ich sprawności manualnej i umiejętności technicznych, nie doceniając ich możliwości intelektualnych i percepcyjnych – szczególnie na niższych stanowiskach. Tylko poprzez wykorzystanie potencjału i kreatywności wszystkich pracowników organizacje mogą wyeliminować pozostałe siedem typów strat i stale podnosić swoją efektywność.

Muri – rodzaj strat rozumiany jako przeciążenie, czyli niepotrzebne obciążanie pracowników i urządzeń ponad dopuszczalne normy. Wywoływane zazwyczaj przez Murę (zmienność) zawiera w sobie problemy systemowe, takie jak brak umiejętności, niejasne lub niezdefiniowane metody pracy, złe narzędzia i nieprawidłowy system pomiarowy.

Mura – rodzaj strat rozumiany jako nierówność, nieregularność lub niestabilność procesów, materiałów czy parametrów. Rwany tryb pracy powodujący niestabilność, która często powoduje wystąpienie Muda lub Muri.

Wyszukaj inne słowo

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

Indeks